2025 йилнинг 13 февралида Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси Навоий бўлими қатор музокаралар ҳамкорлар билан ўтказди. Улар илм-фанни ривожлантириш ва минтақанинг муаммоли масалаларини ҳал қилиш мақсадида ҳамкорликни йўлга қўйишга қаратилган эди.
Жумладан, Навоий бўлимига Россиянинг “ИК Воздушний родник” Мчж бош директори Сергей Доржиев ўз тадқиқотчилар жамоаси билан ташриф буюрди. Улар билан музокараларни Бўлим раиси Абдуразак Мирзаев бошчилигидаги илмий ходимлар олиб бордилар.
“ИК Воздушний родник” Мчж илмий тадқиқотларга ихтисослашган бўлиб, “Аквадженика” Итбнинг шу'ба корхонасидир. Мазкур бирлашма атмосфер намликни айланиш эффекти ва ҳаво оқими ҳароратини ажратиш орқали экстрагирлаш ускуналарини ишлаб чиқиш ва такомиллаштириш устида ишламоқда. Бу ерда та'кидлаш жоизки, томонларнинг биринчи танишуви ўтган йили “Навоий” Эизда бўлиб ўтган, ўшанда дунёда биринчи бўлиб иссиқ-қуруқ иқлим шароитида ҳаводан ичимлик сувини экстраксия қилиш ускунаси синовлари муваффақиятли якунланган эди. Ускуна кунига 1000 литр сув ишлаб чиқариш қобилиятига эга. Унинг катта афзалликларидан бири энергия ресурсларининг кам сарфи бўлиб, бу қуёш ва шамол каби қайта тикланувчи энергия манбаларидан фойдаланиш имконини беради.
Жорий музокаралар давомида С.Доржиэв уларга бир куб метирда 4 граммдан бошлаб бўлган сув миқдори ва 10-70 даража Сел'сий ҳарорат диапазонидаги иссиқ-қуруқ иқлимнинг экстремал шароитларида ишлайдиган оддий машина яратишга муваффақ бўлганликларини ма'лум қилди. Бунда хорижий аналоглар ҳаводан сувни ҳавода бир куб метирда 8-10 граммдан бошлаб намликда ва 25-38 даража ҳарорат диапазонида экстраксия қилади. Олинган сувнинг ичимликка яроқлилиги Ўзбекистон ва Россиянинг бир неча лабораторияларида исботланди.
У шунингдек, “Навоий” Эизда ушбу ускунани серияли ишлаб чиқаришни йўлга қўйиш режалаштирилаётганини ма'лум қилди. Бироқ, чўлда ҳаво ва тупроқ таркибини ўрганиш, намлик пайдо бўлиш табиати, ҳаво оқимларининг кучи ва йўналишини ўрганиш ва бошқа тегишли масалалар бўйича фундаментал тадқиқотлар ўтказиш зарурлигини та'кидлади. Бунинг барчаси махсус ҳисоблаш методологиясини ишлаб чиқиш асосини ташкил қилиши мумкин. У маҳаллий идоралар, ҳукуматлараро ва халқаро ташкилотлар томонидан э'лон қилинган танловларда иштирок этиш учун лойиҳалар ёзишда ҳамкорлик қилишни таклиф қилди.
Ўз навбатида, А.Мирзаев ушбу ташаббусни қўллаб-қувватлади ва хизмат кўрсатиш бўйича тижорат шартномаси тузишни таклиф қилди. Бироқ, аввал томонлар шу куни ҳамкорлик тўғрисида меморандум имзоладилар.
Шунингдек, Тошкентда Навоий бўлими илмий ходимлари раис ўринбосари Қувондиқ Нурбоев бошчилигида “Ўзсаноатқурилишматериаллари” уюшмаси мутахассислари билан музокаралар ўтказдилар. Феврал ойи бошида уюшма Фанлар академиясига ишлаб чиқаришдаги мавжуд муаммоли масалалар кўрсатиб ўтилган хат билан мурожаат қилиб, уларни илмий ёндашув орқали ҳал қилишда ёрдам сўради.
Ушбу мурожаатга Навоий бўлими олимлари жавоб бердилар, аммо аввал жойига чиқиб вазиятни ўрганишни таклиф қилдилар. Ҳамкорлик тафсилотлари ушбу музокараларда муҳокама қилинди.
Учрашув иштирокчилари масалаларни батафсил ўргангандан сўнг, шартлари ҳар икки томонни қониқтирадиган хўжалик шартномалари тузишга келишиб олдилар.
ФА Навоий бўлими матбуот хизмати.