2023 йилнинг август охири - сентйабр бошлари Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси Навоий бўлими учун халқаро тадбирларга бой бўлди.
Жумладан, аввал хабар қилинганимиздек, август ойи ўрталарида М.Улуғбек номидаги Ўзбекистон Миллий университетига Мичиган давлат университети Ер ва атроф-муҳит фанлари департаменти Сейсмотектоника лабораторияси илмий ходимлари - катта тадқиқотчи муҳандис Дениэл Бурк ва доцент Кевин Дж. Маккилар ташриф буюришган эдилар. Бу ерда бўлиб ўтган музокараларда Ўзбекистон Республикаси Фанлар Академияси Навоий бўлими раиси Абдуразак Мирзаев ҳам иштирок этган эди.
Унда томонлар икки томонлама музокаралар ўтказишга келишиб олган эдилар. Улар 30 август куни онлайн тарзда ўтказилди. Учрашув кенгайтирилган таркибда бўлиб ўтди. Учрашувда юқорида қайд этилган Мичиган давлат университетининг илмий ходимларидан ташқари Миссисипи университети Геология ва кончилик иши факул'тети олимлари ва Ақшнинг Геология хизмати мутахассислари иштирок этдилар. Музокаралар координатори Америка Қўшма Штатларининг Ўзбекистон Республикасидаги элчихонасининг Атроф-муҳит, фан, техника ва соғлиқни сақлаш масалалари бўйича ходими Уил'ям Ленгли бўлди. А.Мирзаев уларни Фанлар Академияси Навоий бўлими фаолияти билан таништирди ва Ақшдан инвестисияларни жалб қилиш мақсадида истиқболли лойиҳаларни тайёрлаш бўйича қўшма корхона шаклида консалтинг марказини яратиш ғоясини илгари сурди. Америкалик ҳамкасблар бу ғоя ҳақида ўйлаш ва ўз таклифларини тайёрлаш учун вақт сўрашди.
31 августдан 1 сентябргача Қозонда Татаристон нефтгазкимё форуми-2023 доирасида Татаристон Республикасида нефт қазиб олишнинг 80 йиллигига бағишланган “Россия нефт ва газ компанияларини замонавий шароитда ривожлантириш истиқболлари” мавзусида халқаро илмий-амалий анжуман бўлиб ўтди. Ўзбекистон Республикаси делегасияси таркибида Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси Навоий бўлими “Машинасозлик, асбобсозлик ва автоматлаштириш” бўлими мудири Шаҳзод Умаров ҳам қатнашди.
Тадбирда у “Ўзбекистон Республикасида космогеологик тадқиқотлар ўтказишда геоахборотни тизимлаштириш мақсадида “Интеграл геология” аналитик модулининг методологик асослари ва қўлланилиши” мавзусида ма'руза қилди. Форум доирасида “ТНГ-Груп” Мчж билан илмий-ишлаб чиқариш фаолият бўйича, шунингдек, нефт ва газ соҳасида конларни ўзлаштириш ва эксплуатация қилиш бўйича “Георесеарч анд Девелопмент Company” Мчж билан музокаралар олиб борилди ва илмий-техник ҳамкорлик тўғрисида келишувлар имзоланди.
5 сентябр куни Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси биносида Ўзбекистон Фанлар Академияси вице-президентлари, бош илмий котиби ва илмий-тадқиқот институти директорлари Хитой Халқ Республикаси Шан'дун провинсияси Фанлар Академиясининг раҳбарияти ва илмий ходимлари билан учрашдилар. Турли йўналишдаги ҳамкорлик истиқболлари муҳокама қилинди.
Та'кидлаш жоизки, Фанлар Академияси Навоий бўлими Хитойнинг “Шан'дун Фатун” илмий-тадқиқот институти билан павловния плантасияларини яратиш соҳасидаги ҳамкорликни ривожлантиришга қаратилган келишув имзоланган. Бўлим раиси А.Мирзаев ушбу ҳамкорликни мустаҳкамлаш истиқболларини муҳокама қилди.
2023 йилнинг 9 сентябр куни Фанлар Академиясининг Навоий бўлимига Навоий вилоятида ишлаб чиқариш корхонасини ташкил этган “Тионҳе” Хкси бош ва ижрочи директори Сжен' Хо Нан, логистика билан шуғулланувчи Хитойнинг “Помир” компанияси раҳбари Ма Уэн Бан' ташриф буюрдилар. Уларга Ўзбекистон ва Хитой ўртасидаги ҳамкорлик координатори Вера Люй хоним ҳамроҳлик қилди.
Хитойлик меҳмонлар Навоий бўлими фаолияти билан танишиб, илмий-тадқиқот лабораториясига ташриф буюришди, шундан сўнг ҳамкорлик бўйича аниқ таклифлар тайёрлашга ва'да беришди.
Бундан ташқари, илгари Хитой Халқ Республикаси Шуарнинг Фан ва технологияларни ривожлантириш стратегияси институти, Қозоғистон-Британия техника университети, Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси Навоий бўлими, Россия Фанлар академиясининг Урал бўлимининг Иқтисодиёт институти ва Покистон геологик хизмати ўртасида илмий-техникавий ҳамкорликни ривожлантириш бўйича музокаралар бўлиб ўтди. Музокаралар чоғида томонлар бир-бирларини ўз фаолият соҳалари билан яқиндан таништириб, ўзларини қизиқтирган масалалар юзасидан чуқур фикр алмашдилар. Томонлар ўртасидаги музокаралар натижасида ҳамкорликнинг истиқболли йўналишлари, хусусан, ўзларининг ресурслари ва шартларига таяниб, фан, та'лим ва ишлаб чиқаришни чуқур интеграциялашуви билан тавсифланган технологияларни узатиш ва илмий-техник ютуқларни ўзгартириш платформасини яратиш бўйича келишувга эришилдилар.
Август ойида МДҲ мамлакатлари билан халқаро илмий-техникавий ҳамкорлик бўйича Гуандун иттифоқининг мутахассислари билан видеоалоқа орқали музокаралар ўтказилган эди. Ушбу ташкилот 2009 йилда ташкил этилган бўлиб, ХХР Фан ва техника вазирлиги ва Гуандонг вилоятининг фан ва техника департаменти кўмагида иш олиб боради, Хитойда МДҲ мамлакатлари билан ҳамкорликни фан ва техника соҳасида ривожлантириш бўйича энг йирик ташкилот ҳисобланади. Ҳозирда Хитойнинг турли шаҳарларида Иттифоқнинг филиаллари мавжуд. Ушбу тузилма Шанхай ҳамкорлик ташкилоти мамлакатлари маконида илмий-техникавий ҳамкорлик бўйича лойиҳаларда ҳам фаол иштирок этиб, бошқача айтганда, бу Хитой ва “Бир камар, бир йўл” мамлакатлари ўртасидаги ҳамкорликнинг асосий тугуни бўлиб келмоқдадир.
Иттифоқ янги материалларни ишлаб чиқариш, био- ва ахборот технологиялари, шунингдек асбобсозлик соҳасидаги лойиҳаларни илгари суришга алоҳида э'тибор қаратади. Бундан ташқари, ташкилот инвесторларга истиқболли лойиҳаларни топишда ёрдам беради.
Бир ой давомида босқичма-босқич ўтказилган музокаралар ва фикр алмашиш натижасида Гуандун иттифоқи ва Навоий бўлими ўртасида стратегик ҳамкорлик тўғрисидаги келишув имзоланди. Ҳужжатда илмий, та'лим ва техник соҳалардаги яқин ҳамкорликдан ташқари, томонлар Хитойдан инвестициялар оқимини мувофиқлаштириш бўйича Ўзбекистон-Хитой ахборот-таҳлил марказини яратишда фаол иштирок этаётганлари назарда тутилган. Марказ Ўзбекистонда жойлашиши режалаштирилган бўлиб, унинг ходимлари ма'лумотларни тўплайди ва қайта ишлайди ҳамда кончилик ва фойдали қазилмаларини бойитиш саноати соҳаларида ҳамкорлик қилмоқчи бўлган Хитойнинг манфаатдор корхоналарига тақдим этадилар. Шу билан бирга, марказ манфаатлари Марказий Осиёнинг барча давлатлари ва Хитойни қамраб олиши мумкин. Марказ потенсиал инвесторлар учун фойдали ма'лумотларни ўз ичига олган ма'лумотлар базасини яратиши мумкин.
Шу билан бирга, жорий йилнинг сентябр ойида Навоий бўлими раҳбарияти ва илмий ходимларининг Тожикистон, Қозоғистон ва Болгарияга турли соҳаларда тажриба алмашиш мақсадида сафарлари режалаштирилган.
ФА Навоий бўлими матбуот хизмати.